Solunum Yoluyla İlaçlar Nasıl Uygulanır ?


Solunum Yoluyla İlaçlar Nasıl Uygulanır ?

Tıpta bazı ilaçların inhalasyon yoluyla uygulanması çok eski çağlardan beri bilinen bir yöntemdir. Tıp tarihinde değişik ülkelerin geleneksel tababet uygulamalarında, solunum yollarını genişletme özelliği olan bazı bitkilerin sigara biçiminde kullanıldığını veya kaynatılıp buharının solunduğunu görüyoruz.

Günümüzde, modern tıpta da bir grup astım ilacı inhalasyon yoluyla uygulanmaktadır. Bazı astım ilaçları suda erimediği veya sindirim sisteminden emilemediği için, zorunlu olarak solunum yoluyla verilirler. Bazı astım ilaçları ise, ağız yoluyla ve enjeksiyon yoluyla verildiğinde görülen yan etkiler, solunum yoluyla verildiğinde yok denecek kadar az olduğu için inhalasyonla verilmesi tercih edilir. İlaçları solunum yoluyla vermenin birkaç yolu vardır. Bazıları suda eritilip buharlaştırılarak solutulabilir. Bazıları ise sıvı biçiminde küçük tüpler içerisinde depolanmıştır. Sprey biçiminde uygulanır. Bunlara "ölçülü doz el inhalasyon cihazı" da denilir. Gerek kapsül gerek sprey tarzındaki ilaçların umulan faydayı sağlaması için, uygulama tekniğinin çok iyi bilinmesi gerekir. İlaç kutularının içinde yer alan açıklayıcı bilgiler (prospektüs) her hasta tarafından doğru kavranamayabilir. Bu nedenle, böyle ilaçları uygulayacak hekimin hastası ile ilaçlar konusunda uzun süre konuşması, her kontrol muayenesinde ilaç kullanımını denetlemesi ve gerekli bilgileri hastasına aktarması tedavinin başarısı için şarttır.

Bronş genişletici ilaçların ve koruyucu anlamdaki ilaçların çoğunun yaygın uygulama biçimi sprey tarzında yani "ölçülü doz el inhasayon cihazı" iledir. Bu tarz uygulamada, en iyi koşullarda uygulandığı takdirde bile ilacın ancak % 10-20'si akciğerlere ulaşabilir. Geri kalan % 80-90 oranındaki ilaç partikülleri ağız ve boğaz boşluğumda takılır. İlaç partikülleri'nin ağız ve boğazda birikmesi bazı yan etkilere yol açabileceğinden ilaç kullanıldıktan sonra ağız su ile çalkalanır, gargara yapılır. Sprey biçiminde ilaçları uygulayamayan çok küçük çocuklarda. çok yaşlı hastalarda diğer inhalasyon yöntemleri denenebilir. Ayrıca bazı erişkin hastalarda sprey maddeyi eşzamanlı olarak solunum yollarına çekememektedirler. Bunlarda da başka yollar denenir. Resim 2'de bu uygulama şematize edilmiştir.