Ayhali sırasındaki ağrılı kramplara dismenore denir. Birçok erkek bunu bir bahane olarak sayar, oysa durum hiç de Öyle değildir. Ayhali sırasındaki ve Özellikle başlangıcındaki kramplar o denli şiddetli olabilir ki, kadın elinde termofor, terler için de ve bazen hemen hemen şoka uğramış durumda, yatağa çakılıp kalır. Genel bir kırıklık, halsizlik, bacaklarda kesiklik olur; kadına içinden bir şeyler düşecekmiş gibi gelir. Bela, musibet terimlerinin artık modası geçmişse de, bu durum bazen böyle görülür. Krampların bu denli şiddetli olabilmelerinin bir nedeni bulunmalıdır. Ayhallerinde rahimde, doğumdaki gibi ve bazen ondan da şiddetli karamplar olur. Bununla birlikte şiddetli sancıların tek nedeni bu kasılmalar değildir, Serviksin ayhali sırasında genişleyip açılması bu ağrıyı doğurur. Serviks sinirden son derece zengin ve duyarlıdır. Bir kan pıhtısının geçmesi için serviksin her açılışında çok şiddetli sancı duyulur. Pıhtıların geçişinden önce kramplardaki artışlar, doğumdaki gibi sersemlik ve terlemeye neden olur.
Kramplar neden bazı kadınlarda daha çok olur, bilinmez. Fakat bunun rahim yapısıyla bir ilgisi bulunabilir. Bazı kadınlarda rahim boynu daha uzun ve rahim ağzı daha sıkıdır; bu tip servikslerin açılması daha zor ve ağrılı olur. Ağrılı krampları olan bazı kadınlarda serviks çok sıkı olup, ayhalinde pek az kan sızıntısının geçmesine izin verir; adet artıkları bu kez karın boşluğuna itilerek endometrioz denilen hastalığa neden olur.Sancılı kramplarda rol oynayabilen başka bir etken de, prostaglandin denilen hormonlardır. Bu hormonlar, doğumu ve düşüğü uyarır. Son bir incelemeye göre, ağrılı krampları olan kadınların adet kanlarında öbürlerine göre daha fazla prostaglandin hormonları bulunmuştur. Bu hormonlar şiddetli kramplar yapabildiklerinden sancılı ayhalinin nedeni olabilirler.

Ayhali sırasındaki ağrılar ruhsal durumla da ilgili olabilir. Bu adet krampları rahat kadınlara göre, gergin olanlarda daha şiddetli olur. Ağrıya dayanıklılık konusunda, kültürden kültüre olduğu gibi, kişiden kişiye de farklar vardır. Çinli, Japon gibi Doğulu kadınlar, Batılılardan daha dayanıklıdırlar. Doğum yaparken de ağrı kesici ilaçlara daha az gereksinim gösterirler. Yahudi, Müslüman ve Katolik kadınlar, Protestanlara göre, genellikle daha çok ayhali sıkıntıları çekerler. Birçok psikolog, bunun doğrudan doğruya dinsel inançlara bağlı olduğu düşüncesindedir. Yahudi kadınları ayhalinin kirlilik olduğu inancıyla büyümüşlerdir. Bunların daha sofu olanları adet bitiminde, temastan önce dinsel bir banyo yaparlar. Buna benzer bir görenek Ortadoğu'daki Arap kadınlarında vardır. Dindar Arap kadınlar ayhali sırasında banyo yapmazlar, ama bitiminde dinsel bir banyo yaparlar. Evlilik öncesi cinsel ilişki ve doğum kontrolüne karşı katı kuralları ve saflık konusundaki titizliğiyle Katoliklik, Katolik kadınlarına ayhali konusunda ters bir görüş verme eğilimindedir. Protestan kadınlarsa, cinsiyet konularında kiliselerinin daha serbest görüşlü olması nedeniyle, ayhallerinde daha rahat olurlar ve daha az ağrı çekerler. Bazen şiddetli adet ağrılarında belirli bir patolojik neden bulunur. Pelvisteki enfeksiyonlarda, rahimdeki pompalama sonucu olarak enfeksiyon hızla yayıldığından, son derece şiddetli ağrı olur. Ayhali kanının akmasını engelleyecek biçim rahimde yer alan fibroid tümörlerde de ağrılı âdet olur. Rahimde ileri derecede dönüklük olduğu durumlarda da sancılı ayhali krampları olur. Ayhali bir, iki hafta gecikirse, rahim içinde oluşan doku daha da gelişir, sonra hepsi birden daha bol bir atılma ve daha şiddetli ağrıyla çıkarılır. Kadın yaşlandıkça kramplar da hafifler, hatta tümüyle kaybolurlar. Doğumdan sonra serviks açılınca, birçoklarında ağrı hiç olmaz ya da az olur. Bununla birlikte bazı kadınlarda doğumdan sonra bile şiddetli ağrılar sürer. Bazen ayhali krampları o denli şiddetli olur ki, kadınlar menopoza girmeyi, yani adetten kesilmeyi dört gözle beklerler.