Bu yöntem, kadının gebe kalmaya en elverişli olduğu günlerde cinsel ilişkiden programlı bir biçimde kaçınmaya dayanır. Bunun temelindeki basit kural, döllenmenin olabilmesi için yumurtanın ve spermin aynı zamanda aynı yerde bulunmaları gerekliliğidir. Kaçınmanın belli bir dönemi gözetmesi nedeniyle, buna ritim yöntemi denir. Bu, Katolik Kilisesinin resmen kabul ettiği, tümüyle kaçınmaktan bir derece aşağı olan, tek doğum kontrol yöntemidir. Bu ritim yöntemine aynı zamanda doğal aile planlaması da denir.

Bir kadın aylık döneminin döllenmeye uygun günlerinde cinsel ilişkide bulunursa gebe kalabilir ancak. Döllenmeye elverişli olan bu günler, yumurtanın yumurtalıktan bırakılmasından hemen önceki ve sonraki günlerdir. Kadın genital yollarında sperm yetmiş iki saate kadar yaşayabildiği için yumurtlamadan hemen önce ilişki sakıncalıdır. Yumurtlamadan sonra ,da kadının yumurtası kırk sekiz saat yaşadığı için ilişkiden kaçınılmalıdır. Canlı bir sperm canlı bir yumurtayla karşılaşırsa, döllenme mükemmelen olabilir.
Yumurtlamanın tam zamanını saptamak hemen hemen olanaksız olduğundan, bu yöntem kuramsal olarak basit, pratikteyse zordur. Genellikle bir kadında yumurtlama, ayhalinin başlamasından on dört gün önce olur, fakat ayhalinin başlamasından tam on dört gün sonra olması da mutlaka gerekmez. Ancak âdet görmesi düzenli olan az sayıdaki kadında, hiç değişmeyen yirmi sekiz günlük dönemin tam ortasında, âdet kanamasının ilk gününden sayarak on dördüncü günde yumurtlama olması şansı bir hayli yüksektir. Pek az kadında arka arkaya yirmi sekiz, günlük ayhali dönemleri vardır; çok düzenli olanlarda bile yirmi yediyle otuz bir gün arasında değişen dönemler görülür. Bu değişiklikler yüzünden de ritim sorunları doğar. Bir kadın yumurtlama zamanını saptayamazsa, gebe kalabileceği günleri de saptayamaz. Ritim yönteminin başarılı olabilmesi için yumurtlama zamanının tahmin edilebilmesi son derece önemlidir.

Ritim Yöntemi. Bu yöntemi kullanırken, yumurtlama sırasında cinsel ilişkiden kaçınmak vson derece önemlidir. Kadın genital yollarında sperm günlerce yaşadığı için yumurtlamadan önce döllenme olasılığı, yumurtlama sonrasından çok daha fazladır.