Rahim ve vajinanın duvarlarının dışarı doğru yer değiştirmesine Prolapsus denir. Vajina vulvadan başlayarak küçük pelvis boşluğunun içinde uzanan boru şeklinde bir organdır. Bu organın duvarları bir eldiven parmağı gibi içi dışına dönerek vulvanın dışarısına doğru çıkabilir. Bazen ön duvarı döner ve beraberinde idrar kesesini de sürükler. Eğer arka duvarı dönerse bu defa da beraberinde rektumu da çıkarır. İkisini beraber çıkardığı da vardır.
Rahim de, yukarı veya aşağı yönde yer değiştirebilir. Uterusun aşağıya düşerek yer değiştirmesi çok daha fazla görülür. Sebebi, onu normal yüksekliğinde tutan bağların gevşemesidir, çoğunlukla vajinanın ön duvarının sarkması ile beraberdir. Rahimin boynu vajinanın aşağılarına hatta vulvaya kadar iner, beraberinde idrar kesesi ve rektumu sürüklediği çoktur. Uterus ve vajinanın düşmesinde, bazen uterusun durum değişiklikleri de beraber bulunabilir. Örneğin rahim normal yüksekliğinden aşağı inmiş ve arkaya doğru dönmüş olabilir.

Her hangi- bir travmadan sonra ve bilhassa çok doğuranlarda bu organların normal yerlerinde durmasını sağlayan bağların gevşemesi veya perinenin alt duvarı (ki bu organları alttan destekleyerek durumlarını korumasını sağlar) doğum ve başka bir travma sebebi ile gevşeyebilir, o zaman tarif ettiğimiz organların yerini değiştirme olayı (Prolapsus) meydana gelir. Daha çok fazla çocuk doğuranlarda, zor doğum yapanlarda, imkânsızlıklardan ötürü doğumdan sonra olan perine yırtıklarının düzelttirememiş kadınlarda görülür. Hasta kuyruk sokumu bölgesindeki ağrılardan yakınır. Bazen bu ağrılar bütün karının alt kısmına yayılır, kadın sürekli olarak bir ağırlık hissinden şikayet eder. Bir kaç organın beraber dışarı çıktığı hallerde hastalar bacaklarının arasında rahimin dışarı sarkmasından ötürü bir çekilme hissinden rahatsızdırlar. Kadının bu yakınmaları iş görürken daha da fazlalaşır. Dışarı çıkan bu organlar üzerinde zarar meydana gelen ülserler ağrıları arttırır. Prolapsuslarda.. idrar kesesini beraber olduğu hallerde, idrar yolu bir dirsek meydana getirdiği için idrarın dışarı çıkmasına, engel olur. idrar, kesede birikir dolgunluk ve ağrı yapar. Yaşlı kadınlarda idrar kesesinin sık sık iltihaplandığı görülür. Rektumun beraber olduğu zamanlarda kabızlık vardır.

Prolapsuslarda rahim boynunun, yaralanmasından ötürü iltihaplı ve kanlı akıntı olur. Prolapsuslu kadınlar gebe kalabilirler. Gebelik bazı vakalarda düşükle sonuçlanır. Gebeliğin devam ettiği vakalarda ise hasta çok kolay doğurur. Gebeliğin ilk aylarında prolapsus artarsa da sonradan uterus yukarıya doğru kısmen çekilir. Bazen rahim boynu doğuma kadar vulva dışında kalabilir. Bu gibi hallerde doğumun başlamasıyla meydana gelen ödem, boynun açılmasına engel olacağı için doğum imkânsızlaşır, sezaryen yapmak şart olur. Prolapsusların tedavisi ameliyatla mümkündür. Fakat çok yaşlı kadınlarda, şekeri, damar sertliği, kalp, karaciğer ve böbreği hasta olan kadınlarda ameliyat tehlikeli görüleceğinden başka usullere baş vurulur. Vajinaya peser yerleştirerek rahim yerinde tutulur. Peserler vajina duvarlarım gererek prolasusu görünmez hale sokarlar. Yalnız bu durumda her gün lavaj yapmak ve haftada bir peseri çıkararak temizlemek gerektir.

Ender olarak uterusun iç yüzünün bir eldiven parmağı şeklinde dışarı döndüğü görülür. Rahim ters olarak vajinaya kadar iner. Bu hal çok doğurmuş kadınlarda uterus yumuşakolacağından eşi çıkarmak için yapılan manevradan sonra veya göbek kordonunu aşağıya çekmekle olabileceği gibi, loğusalığın ilk günlerinde kadının ağır bir yük kaldırması sonucu da meydana çıkabilir. Bu, çok tehlikeli bir haldir, hasta şiddetli ağrılar içinde kıvranır. Kanama ve şok vardır. Çok kere bu şok. ölümle sonuçlanır.