Koruyucu Haplar Nasıl Etki Yapar ?


doğum kontrol

Doğum kontrol hapları yalancı bir gebelik durumu yaratır; böylece bir yumurtanın gelişmesini ve serbest hale geçmesini önler. Bu yalancı gebelik durumu, normal âdet dönemleri içinde yumurtalıkta ve beyinde üretilen hormonların hassas dengelerini aksatmak suretiyle yaratılır. Hem östrojen, hem de progesterone içeren kombine doğum kontrol haplarının alınması, kanda sürekli bir östrojen ve progesterone düzeyi yaratır ki, bu da âdet dönemi sırasındaki normal hormonal değişikliğin yerini alır.

Bu kombine koruyucu haplar, etkilerini iki ayrı noktada yaparlar. Önce, östrojenin sürekli olarak gösterdiği düzey, hipoîiz bezinden FSH'in açığa çıkmasını önler (FSH yumurtalıklarda yumurtaların olgunlaşmasını uyarır), östrojen, FSH'yı engellemekle yumurtlamayı önler. Bu kombine haplardaki progesterone, serviks mukusunda değişiklikler yapar, böylece spermin rahime geçişi önlenir. Progesterone mukusu koyulaştırıp doğal bir diyafram durumuna getirir. Progesterone östrojen düzeyinde sağlanan süreklilik, rahimdeki örtü tabakasında değişiklik yapar. Haplardan sağlanan sürekli hormon düzeyleri sonucu olarak, endometrium normal âdet dönemindeki gibi oluşmaz. Koruyucu haplar alan kadındaki kanama, yirmi sekiz günün yedisinde haplar alınmayınca, kandaki östrojen progesteron düzeyinde meydana gelen düşüşün sonucu olan bir kesilme kanamasıdır. Bu gerçek bir ayhali değildir ve normal, gerçek bir âdetteki kanamadan daha azdır. Nöbetleşe alınan koruyucu haplar, normal bir âdet döneminde hormonların salgılanmasını iyice taklit eden bir biçimde koruyucu etki sağlamaya yöneliktir. Östrojen tek başına on dört gün alınır; bu, yumurtlamayı önler. Sonra yedi gün süreyle progesteron, östrojenle birlikte yumurtlamadan sonra görülene benzer bir endometrium oluşması için verilir. Ayhalinin meydana geldiği sonraki yedi gün içinde hiç hap alınmaz. Birleşik Devletler'de artık kullanılmayan bu nöbetleşe alınan haplar, özellikle progesterona karşı tahammülleri az olan kadınlar için çekiciydi, fakat âdet döneminin ilk iki haftasında serviksteki mukus üzerinde progesteronun gebelik önlemedeki yardımcı ve ikinci etkisi kalktığı için, kombine haplardan daha etkisizdiler. Ayrıca bu nöbetleşe uygulamada bir tek hap atlanırsa, yumurtlama meydana gelebilir. Mini pili denilen haplarda östrojen bulunmayıp sadece progesteron vardır. Öncelikle serviks mukusunu koyulaştırıp doğal bir diyafram ya da spermin geçişine karşı bir engel gibi rol oynayarak gebeliği önleyici etki yapmasmı sağlar. Progesteron rahimdeki örtücü tabakanın normal oluşumunu da aksatır, böylece döllenme olsa bile bu örtü tabakası döllenen yumurtanın yerleşmesine elverişli olmaz. Bu hapların yumurtlamayı aksatmadığı kabul ediliyor. Bu nedenle söz konusu koruyucu haplardaki gebelik oranı, öbür doğum kontrol haplarındakinden daha yüksektir.