Defakasyon (dışarı çıkma) üç günde bir, ya da daha geç oluyorsa, ya da her gün olduğu halde, dışkı çok katı ve yetersiz ise, kabızlık söz konusudur. Normal kişide defakasyon, günde bir kere olur. Ancak normal kıvamda olmak üzere, günde birkaç kere ya da iki günde bir dışarı çıkanlar da, normal sayılır. Kabızlığın ilginç bir tanısı (teşhisi) vardır. Bir kişiye defakasyondan sonra bir parça kömürlü ilâç verilir (charbon médicinal). Eğer ertesi günkü dışkıda kömür yoksa, her gün defakasyon olduğu halde, o kişi gene kabız sayılır. Kalın bağırsaklardaki dışkının, ancak bir parçası dışarı çıkmıştır. Kabızlık ya İşlevsel (fonksiyonel - görev bozukluğu) ya da organik diye ikiye ayrılır.

Kabızlık alışkısı (itiyadi kabızlık): En çok rastlanan, yıllarca hastaları ve hekimleri uğraştıran kabızlıktır. Uzun süren kabızlık, bazen hiç rahatsızlık vermediği gibi, çoğu kez, otointoksikasyon (kendi kendini zehirleme) nedeniyle, baş ağrısı, sindirim bozuklukları, iştahsızlık, soluk renk, zayıflama, bitkinlik, neşesizlik, karında şişkinlik yapabilir. Bu tür kabızlığın oluşumunda, bağırsaklara değgin (ait) bozukluklar, (refleks azlığı, karın kasları zayıflığı gibi nedenler) varsa da alınan gıdaların türü, dışarı çıkma (defakasyon) eğitiminin yapılmaması, yatılı okullar, iş yerleri v.b. gibi yerlerde defakasyon için rahat koşulların bulunmaması, özellikle kız ve kadınların eğitim biçimi de kabızlıkta rol oynar. Bunlardan önemlisi, ülkemizde çalışan kırsal kesimde, günde beş kez abdest alma zorluğu ve zaman darlığından abdestin bozulmaması alışkısı, bunun için sidiğin, gaz ve dışkının tutulması, bağırsak tembelliği, dolayısıyla kabızlığa neden olur. Öyle kişiler vardır ki, sabah aldıkları abdest ile. akşam namazını kılarlar. Böylece yıllar süren bir otolntoksikasyondan yaşam olumsuz etkilenir. Ayrıca birçok köylerde her evin abdesthanesinin olmayışı, iklim koşullan, yer darlığı da bağırsağın kötü alışkanlığına yol açmaktadır. Kabız olan kişilerin, dışarı çıksın çıkmasın, her sabah tuvalete gitmeleri, dışkılama duygusu yok diye, hemen kalkmamaları, bir süre beklemeleri, gerektiğinde elle karın kasları üstüne masaj ve bastırmalarla defakasyona yardımcı olmaları yararlı olur.

Atonik kabızlık (bağırsakların İyi çalışmaması): Normal bir kişiye, röntgen tetkiki için ağızdan verilen opak madde 2.5 saatte mideyi terke-der, 18 saat sonra da rektuma (kalın bağırsağın son ucu ve dışkının toplandığı yer) varır. Oysa ince bağırsaklarla ilgili kabızlık vaka’larında, 50 saat sonra bile opak madde rektuma bile gelmemiştir. Bunun nedeni. genellikle bağırsak hareketlerinin (paristaitizminin) yavaşlaması, yani kasların zayıflığıdır. Şişmanlarda, hareketsiz yaşam sürdürenlerde, ileri derecede düşkünlerde, ağır bulaşıcı hastalık geçirenlerde, bu tür kabızlık görülür.

Kuşkusuz kabızlıkta yanlış beslenmenin de rolü vardır. Uzun süre az posa bırakan yiyecekler yenildiğinde, selüloz artığı kalmayacağından, bağırsak hareketleri de uyarılmaz, kabızlık başlar. Bundan dolayı kabızlara bol sebzeli ve meyveli bir diyet uygulanır. Su içmeme de, posanın katı olmasına neden olur. Dışkı katı olunca,, bağırsaklardaki hareket güç ve yavaş olur. Kabızlıktan şikâyeti olanlar İçtikleri suyun ölçüsüne dikkat etmelidirler. Sekonder (İkincil) kabızlıklar. Bunlar birçok başka hastalıklara bağlı kabızlıklardır. Nedenlerin giderilmesiyle kabızlık da kendiliğinden geçer. Burada bir kez daha değineceğimiz durum hareket, özellikle yürüyüş ve alınan gıdaların türü ve bağırsağın eğitimidir.
Kabızlık, damar sertliğinde, bazı kalp hastalıklarında, tansiyon yüksekliklerinde, hiç istenilmez. Bir zorlamadan beyin kanaması ya da damar tıkanmasıyla hastaneye getirilen olgular görülmektedir. Ayrıca gebelerdeki kabızlık gebeye ve çocuğa zarar verebilir. Kabızlık tedavi edilirken, yürüyüşün ve hareketin sağlıkla ilgisi ve başka yararları da düşünülürse, «basit bir kabızlık» deyip geçemeyeceğimiz kadar önemli olan: bu konu, tüm beden sağlığı, yaşam alışkıları, ile ilgilidir. Bağırsak daralmaları, bağırsak genişlemeleri ya da tıkanmaları gibi. nedenlere bağlı organik kabızlıklar konumuzun dışındadır.

Spastik kabız: Sert ve kuru dışkının uzun süre bağırsaklarda kalması, bağırsak mukozasını tahriş eder. O zaman, karın ağrıları ile birlikte dışkının üstünde sümük gibi bir madde (müküs) bulunur. Zaman zaman İshaller olur. Kronik (eskimiş) kabızlarda sık sık kullanılan müshil ve yumuşatıcı ilâçların da zararı olmaktadır, ilk günler hastayı rahatlatan bu ilâçlar, ağrılı yangılı bağırsak hastalıklarına da neden olurlar. Sık ve uzun süre laksatif (müshil ilâçları) ve müleyyinler (yumuşatıcılar) alınmamalıdır. Bir kabızlığın giderilmesinde en önemli öğe, kişinin rejim ve yaşamını düzenlemesi, bol su içmesi ve sabah defakasyonlarına alışmasıdır.

Colitis Spastica (irritable colan): Tıbda ve halk arasında yaygın olarak duyulan, söylenilen bir hastalıktır. Bağırsaklarda organik bir bozukluk olmadığı halde, sert kalem gibi dışkı, ağrı ve bağırsak hareketlerinin hızlanması, zaman zaman görülen ishallerle tabloyu oluşturur. Sinir sistemi yorgunluklarında ve istem dışı (nöro-vejetatif) sinir sistemi dengesizliklerinde, çok fazla müshil ilâcı kullananlarda, fazla tütün içenlerde, dizanteri gibi bağırsak hastalıklarında, bazen da alerjik bünyelerde görülür.

Kalın bağırsakların motor hareketi) ve salgısal işlemleri, istem dışı sinir sistemiyle idare edilir. Sempatik ve parasempatik diye bilinen istem dışı sinir sistemi, normal kişide dengelidir. Bu denge bozulunca, kalın bağırsakların hareketi, salgıları ve dolaşımı da bozulur. Bu durumda zaman zaman ishal ve spazmın artmasıyla kabızlık görülür. Kalın bağırsak hareketlerinin azalması ve spazm, dışkıdaki suyun fazla emilmesiyle kabızlığa, bağırsakların fazla hareketi de, suyun az emilmesi ve dışkının hızla geçmesiyle ishale neden olur. Karında şişlik ve spazmdan da karın ağrıları ortaya çıkar. Dışkıda zar biçiminde sümüğümsü salgı, karında kolik biçiminde ağrılar varsa, o zaman spastik kolit değil, üseratif kolitten söz edilir.

Colitis ülseroza (ülseratlf kolit): Bu hastalıkta kalın bağırsaklarda ülserler (yaralar) açılmıştır. Karında şişlik, ağrı, ateş, iştahsızlık, zayıflama, paslı dil, ishal (bazı günler kabız) ve sümük biçiminde mukuslu dışkı ve ishaller öteki bulgularıdır.