Ana rahminde kalbin gelişmesi sırasında ortaya çıkan bir bozukluk sonucu oluşan kalp hastalıklarına doğumsal kalp hastalıkları diyoruz. Canlı doğumların yaklaşık %1'inde doğumsal kalp bozuklukları saptanmıştır.

Erken fark edilirse, tıbbi veya cerrahi tedavi ile düzeltilebilirler.Erkek çocuklarda daha sık görülmesine rağmen, bazı doğumsal kalp hastalıkları (kulakçıklar arası delik gibi) kız çocuklarında daha sıktır. Nedeni genellikle belirlenememekle birlikte kalıtsal ve çevresel etkenlerin üzerinde durulmuştur. Gebeliğin ilk aylarında geçirilen iltihabi hastalıklar (kızamıkçık gibi), alınan ilaçlar, radyasyon, yakın akraba evlilikleri, hamilelik süresinde sigara içilmesi, alkol alışkanlığı, annenin şeker hastalığı gibi nedenler sorumlu tutulmaktadır.

Doğumsal kalp anomalilerinin birçok çeşitleri vardır. Kalbin odacıkları arasındaki bölmelerdeki delikler, kulakçık ve karıncıklar arası kapaklardaki bozukluklar, kalpten çıkan büyük damarlardaki darlıklar veya bu damarların ters karıncıklardan çıkması, büyük damarlar arasındaki kanallar, kalbi besleyen damarlardaki anomaliler vb. gibi. Bu anomalilerin birkaçı bir arada bulunabilir.

DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
İstirahat ve ağlama sırasında morarma, kilo alamama, büyümede gecikme, sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, eforla nefes darlığı, efordan sonra çömelme, ayaklarda ve karında şişme, bayılma, baş dönmesi, baş ağrısı, doğumsal kalp hastalıklarının belirtileri arasında en sık görülenleridir.Doğumsal kalp hastalıklarının ağır olanları hayatla bağdaşamadığından doğan çocuk hemen veya birkaç gün içinde ölür.

DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Doğumsal kalp hastalıkları, cerrahi yöntemlerle tedavi edilir. Böylece hastalar normale yakın bir efor kapasitesi ile günlük hayatlarını rahatça sürdürme imkânına kavuşurlar. Ülkemizde de bazı merkezlerde yapılabilmektedir.

DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI NASIL ÖNLENEBİLİR?
Günümüzde doğumsal kalp hastalıklarının esas nedeni bilinmemekle birlikte, oluşumundan sorumlu tutulan çeşitli faktörlerin ortadan kaldırılması doğumsal kalp hastalıklarının azalmasına katkıda bulunacaktır. Kızamıkçık aşısı ile çocukların aşılanması, annedeki kızamıkçığı ve kalpte yarattığı hasarı önleyecektir. Gebelikte doktora danışmadan hiçbir ilaç alınmaması, yeni bir thalidomide trajedisini önleyecektir. Ayrıca gebelik sırasında annenin ışın almaması da doğumsal kalp hastalığı olasılığını azaltacaktır. Ülkemizde akraba evlilikleri de doğumsal hastalıklarının ortaya çıkmasında büyük önem taşımaktadır. Bu konuda anne ve baba adaylarının aydınlatılması sağlıklı bir neslin oluşmasını sağlayacaktır.