Diyet ve Koroner Kalp Hastalıkları
Amerika Birleşik Devletleri'nde Ulusal Bilimler Akademisine bağlı Ulusal Araştırma Konseyi, Besin ve Beslenme Grubu ile Amerikan Tıp Birliği Besinler ve Beslenme Konseyi, koroner kalp hastalıkları ile, diyet arasındaki ilişkiler konusunda, ortaklaşa bir bildiri yayınlamışlardır. Bu bildiride, koroner kalp hastalıklarının, en önemli halk sağlığı sorunu olduğu, bu hastalığın özellikle, genç sayılacak yaşlarda ve verimli çağlarında bir çok insanın ölümüne, ya da çalışamaz duruma gelmesine yol açtığı anlatılmaktadır.
Bildiride, bugüne değin yapılan epidemiyolojik kitleler üstünde, deneysel ve klinik araştırma bulgularının, koroner kalp hastalıklarına yakalanmada, ilgisi olan bir kaç risk (tehlike) faktörünü ortaya çıkardığı belirtilmektedir Bildiriye göre bu faktörler; kanda yağlarının ve kolesterolün yükselmesi, hipertansiyon, fazla sigara içme, şişmanlık ve fiziksel aktivitenin azlığıdır.
Koroner kalp hastalıklarına yakalanma riski ile, plazma (kan sıvısı) kolesterol düzeyi arasında pozitif ilgi olduğuna dair sayısız veriler vardır. Plazma kolesterol düzeyi 220 mg. olduğu zaman, bu faktörün hastalığa etkisi önemsizdir. Fakat plazma kolesterol düzeyi bu ölçülerin üzerine çıktıkça. risk faktörünün hastalığa katkısı da artmaktadır. Çeşitli araştırmalar, birçok kişide diyette yapılacak uygun ayarlamalarla, plazma kolesterol düzeyinin düşürüldüğünü göstermiştir.
Plazma kolesterol düzeyi, diyetteki doymuş yağ asitlerinin bir bölümünün yerine, doymamış yağ asitlerinin konması ve kolesterolden zengin yiyeceklerin diyette kısıtlanması ile düşürülebilir. Bu konuda yapılan araştırmalardan sağlanan ön sonuçlar, kolesterol düzeyini düşürücü diyetin, uzun süre uygulanmasının, orta yaştaki insanlarda koroner kalp hastalıkları hızını düşürdüğünü göstermektedir. Bekleneceği üzere, bu gibi kronik hastalıklarda önceden koruyucu önlemler almak, hastalıktan sonra çare aramaktan daha etkindir. Öteki plazma yağlarının, örneğin trigliseritlerin yükselmesinin de, koroner kalp hastalıklarında risk faktörü olduğunu işaretleyen veriler vardır. Plazma trigliseridlerinin yükselmesi de gene diyetle önlenebilmektedir. Henüz plazma trigliseridlerinin düzeyini düşürücü diyetlerin, koroner kalp hastalıkları hızını azalttığı konusunda, yeterli, yaygın araştırma verilerinin olmamasına karşın, klinik incelemeler bunun etkisi olduğunu belirtmektedir.
Bu verilerin ışığı altında, bildiride, aşağıdaki durumlara dikkat edilmesi öğütlenmektedir:
1. Plazma lipidleri, özellikle kolesterol ölçülmesi, sağlık muayenelerinin alışılmış bir bölümü durumuna gelmiştir. Bu ölçümler, koroner kalp hastalıklarına henüz az rastlanan erken yaşlarda mutlaka yapılmalı ve belirli dönemlerde yenilenmelidir. Koroner kalp hastalıklarında etkisi olan öteki tehlike (risk) faktörleri de incelenmelidir.
2. Plazma yağ düzeyine göre, tehlike grubunda sayılan kişiler bu durumdan haberdar edilmeli ve alması gerekli uygun diyet önerilmelidir. Fiziksel aktivite ile kalori alınımı ayarlayarak, boya göre istenilen ağırlık ölçüleri düzenli tutmalıdır. Tehlike grubunda olanlara, diyetlerinde daha çok doymuş yağ asillerinden oluşan katı yağları azaltarak, yerine doymamış yağ asitleri kapsayan, bitkisel sıvı yağları kullanmaları ve kolesterolden zengin yiyecekleri az almaları anlatılmalıdır.
3. Diyet önerilerinde kişilerin beslenmesinde gerekli olan öteki besin öğelerini tam olarak sağlamalarına dikkat edilmelidir.
4. Diyet öğütlerine uygun kabul edilen yiyeceklerin, kolay ve ucuz olarak bulunması sağlanmalıdır.
5. Diyette yapılan değişikliklerle, plazma yağlarının ayarlanması ve öteki tehlike faktörlerinin ortadan kaldırılmasının, koroner kalp hastalıklarına yakalanma tehlikesini düşürücü etkisi konularında geniş çapta yapılacak araştırma ve yayınlara yer verilmeli, halk kitleleri uyarılmalıdır.
KORUYUCU VE TEDAVİ İLKELERİ:
1. Hasta normal kilosundan fazla olmamalı, fazla İse zayıflamak İçin kalori kısıtlaması yapılmalıdır.
2. Karbonhidrat alımı normal sınırlar içinde tutulmalı ve rafine şeker (çay şekeri) mümkün olduğu kadar azaltılmalıdır.
3. Protein kısıtlaması yapılmamalıdır.
4. Hayvansal ve katı yağların dışında yağ kısıtlaması yapılmaz. Mısır özü, ayçiçeği gibi çok derecede doymamış yağ asidi kapsayan yağlar kullanılmalıdır. Zeytinyağı bitkisel sıvı yağ olmasına karşın çok derecede doymamış yağ asitlerini daha az kapsadığından ötekilerine göre, kolesterolü düşürücü etkisi daha azdır.
5. Kolesterolden zengin yiyeceklere diyette daha az yer verilmelidir (Kolesterolden zengin yiyecekler, yasaklar listesinde sunulmuştur.)
6. Alkol kısıtlanmalıdır.
7. Kalp yetmezliği ve hipertansiyon varsa tuz kısıtlanır.
Arteriyosklerotik kalp hastalığında diyet tedavisinin yararı ancak 6-8 ayda ortaya çıkar. Bu nokta özellikle hastalara anlatılmalı ve hastaların 15 gündür perhizdeyim hiç fark görmedim, bana perhiz yaramıyor gibi düşünceleri önlenmelidir.Son yıllarda diyet tedavisinin arteriyosklerotik kalp hastalığının tedavisinde değil, fakat önlenmesinde büyük önemi olduğu ileri sürülmüş ve daha çocukluk yaşında uygun diyet verilmesinin gerektiği üzerindeki tartışmalar güç kazanmağa başlamıştır.
Örnek Diyet:
Diyetin kalorisi hastanın kilosuna göre diyetisyeni tarafından ayarlanmalıdır.
YASAKLAR (Total Lipit Cholasterol az yağlı İçin)
— Yumurta sarısı (beyazı yenilebilir)
— Günde 250 gr. süt ya da yoğurttan fazla süt ya da yoğurt.
— Sakatatlar (karaciğer, beyin, böbrek, dil, işkembe v.b.)
— Yağlı etler, balıklar, her türlü yağlı yiyecekler (kaymak, krema, pasta, kek, soslar, kuru yemişler, ağır tatlılar)
— Yağda kızartmalar (her türlü et, sebze ve hamur işleri)
— Hayvani ve katı yağlar (tereyağı, vita, sana, kuyruk yağı ve benzerleri)
— Konserve salamura, sucuk, pastırma ve bileşimi bilinmeyen her türlü yiyecekler
— Alkol
— Sigara
— Eğer hastanın tansiyonu varsa, sofrada ve yemeklerde tuz kullanılmamalı ve tuzlu yiyecekler de (tuzlu balık, turşu, zeytin, peynir v.b.) yenmemelidir.
NOT: Yemekler ayçiçeği, mısırözü ya da soya yağı ile pişirilmelidir.

Son yorumlar
9 hafta 1 gün önce
9 hafta 1 gün önce
11 hafta 3 gün önce
11 hafta 3 gün önce
12 hafta 3 gün önce
13 hafta 13 saat önce
13 hafta 1 gün önce
18 hafta 4 gün önce
19 hafta 2 gün önce
20 hafta 3 gün önce