Tıp dilinde "Diabetes Mellitus" adı verilen şeker hastalığı kanda şeker seviyesinin yükselmesi ve idrara geçmesi ile karakterize olan ve ömür boyu devam eden bir hastalıktır.

BELİRTİSİ NEDİR?
Şeker hastalığının belirtileri çok değişkenlik gösterir. Belirtilerin çok çeşitliliği, değişik organlarda meydana gelen hastalığın yan etkilerine de bağlıdır. Çok su içme, çok idrara çıkma, iştah artışı, genç yaşta kilo kaybı, ileri yaşlarda da kilo artışı hastalığın başlıca belirtileri olmaktadır.

HASTALIĞIN SEBEPLERİ NELERDİR?
Hastalığın en önemli göstergesi, kanda şeker yüksekliğinin ve idrarda da şeker mevcudiyetinin gösterilmesi olmakla beraber, hastalık sadece şeker yüksekliğinden ibaret değildir. Hastalığın esas nedeni pankreas adı verilen iç salgı bezinden salgılanan insülin hormonunun yetersizliğidir. Bu yetersizlik, insülinin hiç yapılamaması şeklinde olabilir veya insülin yapılmaktadır, fakat kana salgılanmasında bir bozukluk vardır.

ŞEKER HASTALIĞININ METABOLİK ETKİLERİ NELERDİR?
Hastalığın adından dolayı yalnız şeker metabolizmasını ilgilendirdiği izlenimi olmakta ise de gerçekte insülin yetersizliğine bağlı olarak yağ ve protein metabolizmalarında da aksamalar olmaktadır. Daha sonra sınıflandırılmasında da görüleceği gibi iki tip olan şeker hastalığının birinci tipinde vücutta yağ depolarındaki yağların yıkımı ile birlikte protein yıkımı artmaktadır. İkinci tip diabette ise az miktarda da olsa mevcut bulunan insülin kan şekerini normal seviyede tutamamakta ise de yağları depo edecek düzeydedir. Bu nedenle birinci tipte kilo kaybı, ikinci tipte kilo artışı olmaktadır.

SIKLIĞI NASILDIR?
Türkiye'de yapılan diyabet taramalarına göre, şeker hastalığının sıklığı yaklaşık yüzde bir olarak kabul edilebilir. Bu sıklık dünya ortalamasına göre de paralellik göstermektedir.

YAŞLANMA DİYABETİ ARTIRİR MI?
Gerçekte yaşlanma ile diyabetin sıklığı artmakta ve gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bunun nedenleri arasında ortalama ömrün artışı en önemli etkendir. Buna bağlı olarak şeker hastalarının da ortalama ömürleri uzamakta, toplumda daha fazla şeker hastası bulunmaktadır. Sosyo-ekonomik olanakların artışı şeker hastalığının ortaya çıkışını hazırlayan en önemli etkenlerden biri olan kilo artışına da neden olmaktadır.

KALITIMIN ETKİSİ NEDİR?
Şeker hastalığının ortaya çıkışında kalıtımın etkisi özellikle ikinci tip adını verdiğimiz erişkin yaşta ortaya çıkan şeker hastalarında belirginlik gösterir. Tek yumurta ikizlerinde yapılan araştırmaların ortaya çıkardığı sonuçlara göre erişkin diyabetinde biri diyabetik olan tek yumurta ikizlerinden diğerinde diyabet görülme oranı yüzde 100'e yakındır. Buna karşın bu oran genç tip (birinci tip) şeker hastalarında yaklaşık yüzde 50'dir. Bu nedenle birinci tip şeker hastalığında kalıtım faktörü yanında bazı dış etkenlerin de rolü olmaktadır.

MİKROPLARIN ŞEKER HASTALIĞINDA ETKİSİ NEDİR?
Özellikle pankreastan virüs adını verdiğimiz mikroorganizmaların yani mikropların şeker hastalığına sebep oldukları bir gerçektir. Özellikle birinci tip diyabetin görülme sıklığı bu tür enfeksiyonların daha yaygın olduğu ilkbahar ve kış mevsimlerinde artmaktadır.

DOKU TİPLERİ İLE ŞEKER HASTALIĞI ARASINDA İLİŞKİ VAR MIDIR?
Doku tipleri ile şeker hastalığı arasında ilişki vardır. İnsanlarda kan gruplarında olduğu gibi doku gruplarında da farklılaşma mevcuttur. Örneğin tıp dilinde HLA - B 8, BW 15, B 18, BW 3, DW 4 olarak adlandırılan doku grupları mevcut olan kişilerde birinci tip diyabetin ortaya çıkma olasılığı artmaktadır.

DİĞER FAKTÖRLER NELERDİR?
Şeker hastalığının ortaya çıkmasına sebep olan diğer faktörleri şöyle sıralamak mümkündür. Özellikle erişkin tip şeker hastalığında şişmanlık, ikiden fazla olan gebelikler, büyük stresler, şeker hastalığının ortaya çıkmasına sebep olabilir.