Adet Düzensizliği


adet düzensilği

Ayhallerinin aksaması, birçok nedenden ileri gelir, ancak her zaman kısırlıkla sonuçlanır. Bir kadın ayhali görmezse bu, yumurtlama için gerekli hormon değişikliklerinin olmaması nedeniyle rahim Örtü tabakasının normal biçimde oluşmamasındandır.
Ayhallerinin görülmemesi, doğum kontrol haplarının uzun süre alınmasından olabilir.

Belirli bir süre sonunda, bu haplar, vücuttaki hormonun işini üstlenirler ve değişmeyen bir östrojen ve progesteron düzeyini koruduklarından, rahim örtü tabakasını kurmak için gerekli bir uyarı da sözkonusu olmaz.

Haplan bıraktıktan sonra ayhalinin yeniden başlaması aylarca sürer. Aylar sonra adet görme hâlâ başlamamışsa, Östrojen ve arkasından progesteron tedavisiyle bu sağlanabilir.

Duygusal baskılar da hipotalamustan çıkarılan FSH ve LH'yı kontrol etmek yoluyla ayhallerini aksatabilirler. Bu açığa çıkarma olamayınca, kadında ayhali kanaması olmaz. Bu duruma bazen anoreksia nervosa (*) da denir. Bunu çeken kadınlar çok kez yemek yemezler, gittikçe zayıflarlar. Bu yüzden hormon dengeleri daha da bozulur. Sonunda vücutça iyice düşkün duruma girerler ve hastaneye yatırılmaları gerekir. Anoreksia nervosada ruhsal tedavi gerekebilir ve bu da uzun süre bilir. Kadının iştahı, kilosu ve bunların yanı sıra bütün işlevleri normale dönünce, ayhali de başlar.

Hipofiz urlarında da ayhalleri kesilebilir. Bu, kafatası röntgeninde gözükür ve ameliyatla alınır.
Yumurtalıklarda ve böbreküstü bezlerinde androjen denilen erkeklik hormonunun aşırı bir biçimde üretilmediğinden emin olmak için hormon incelemeleri yapılmalıdır. Bu hormonun aşırı bir biçimde üretilmesi, ayhallerinin kesilmesine neden olabilir.
Kısırlık böbreküstü bezlerinden ileri geliyorsa, bu bezlerde ya bir aşırı uyarı ya da bir ur söz konusu olabilir. Bu durumda ameliyat gerekir, öte yandan böbreküstü bezlerindeki faaliyet normal gözükür, fakat androjen düzeyi yüksek olur ve böylece yumurtlamayı engellerse, küçük bir olasılıkla, erkekleştirici bir yumurtalık tümörü bulunabilir. Yumurtalıklarda bazıları erkeklik, bazıları dişilik hormonları üreten türlü türlü tümörler bulunabilir. Kandaki testosteron düzeyini belirlemede uygulanan duyarlı yöntemlerdeki son gelişmeler, bu konuda teşhise yardımcı olabilmektedir.

Bazen yumurtalığın kapsülü kalınlaşır. Kalınlaşma arttıkça, yumurtlama giderek zorlaşır ve bunun sonucunda kistler oluşur. Buna Stein-Leventhal Sendromu ya da polikistik yumurtalık denir, kanamalarda düzensizlikler ya da kesilmeler yapar. Ameliyatla tedavi edilir, yumurtalık, kama biçiminde bir parçası çıkarılarak normal büyüklüğüne getirilir. Bu ameliyattan sonra gebelik daha kolay olur. Stein-Leventhal Sendromunun tedavisinde doğurganlık yapan yeni hormonlar da etkili bulunmuştur.

(*) Anoreksia nervosa (anorexia nervosa); Sinirsel nedenlere bağlı iştahsızlık.